Ανατομία του οφθαλμού

Το μάτι είναι το αισθητήριο όργανο της όρασης. Είναι ένας στρογγυλός βολβός και το τοίχωμα του αποτελείται από τρεις χιτώνες. Οι χιτώνες αυτοί από έξω προς τα έσω είναι: ο σκληρός χιτώνας (αντιστοιχεί στο άσπρο του ματιού), ο δεύτερος είναι ο χοριοειδής χιτώνας (αγγειώσης χιτώνας) και ο τρίτος, ο εσωτερικός, είναι ο αμφιβληστροειδής χιτώνας, που είναι ο νευρικός χιτώνας του οφθαλμού στον οποίο σχηματίζεται η εικόνα (το ”φιλμ” του ματιού). Το τμήμα του αμφιβληστροειδούς που είναι υπεύθυνο για την λεπτομερή όραση ονομάζεται ωχρά κηλίδα.

Το μπροστινό μέρος του σκληρού χιτώνα είναι διαφανές και ονομάζεται κερατοειδής χιτώνας.

Η ίριδα αποτελεί το τμήμα του οφθαλμού που προσδίδει το χρώμα. Στη μέση της ίριδας υπάρχει μια μικρή οπή, η κόρη του ματιού, η οποία παίζει το ρόλο του διαφράγματος: στο αδύνατο φως διαστέλλεται (μεγαλώνει), ώστε να μπαίνει περισσότερο φως στο μάτι, ενώ στο έντονο φως συστέλλεται (μικραίνει), για να μειώνεται το φως που μπαίνει στο μάτι.

Εξωτερικά, υπάρχουν οι βλεφαρίδες, τα βλέφαρα και τα φρύδια. Ο ρόλος τους είναι η προστασία των ματιών. Συγκεκριμένα, οι βλεφαρίδες εμποδίζουν σκόνες, σωματίδια και ξένα σώματα από το να εισχωρήσουν στο μάτι ενώ μαζί με τα φρύδια δίωχνουν και τα διάφορα υγρά, όπως ο ιδρώτας. Ο ρόλος των βλεφάρων που επιτυγχάνεται με τη συνεχή κίνησή τους είναι να απομακρύνουν διάφορα ξένα σώματα και να ανανεώνουν συνεχώς τη δακρυική στιβάδα. Όταν προσηλώνουμε σε κάτι, π.χ. στο διάβασμα, η συχνότητα των βλεφαρισμών μειώνεται και για το λόγο αυτό μπορεί το μάτι να στεγνώνει πιο εύκολα.

  • Το “άσπρο” τμήμα του ματιού
  • Η πιο εξωτερική στιβάδα του οφθαλμού
  • 1 μμ πάχος
  • Προστατεύει το περιεχόμενο του οφθαλμού και διατηρεί το σχήμα του
  • Στο πίσω μέρος έχει άνοιγμα για τη δίοδο του οπτικού νεύρου
  • Σε αυτό είναι κολλημένοι και οι τένοντες των μυών που κινούν τον οφθαλμό

  • Καλύπτει τον σκληρό στο μπροστινό τμήμα του οφθαλμού που είναι εκτεθειμένο
  • Επίσης, καλύπτει και την εσωτερική πλευρά των βλεφάρων
  • Είναι μια λεπτή μεμβράνη, ευκίνητη με πολλά αγγεία τα οποία φυσιολογικά δεν φαίνονται

  • Στο πρόσθιο τμήμα ο σκληρός μεταπίπτει σε ένα διαφανή ιστό που ονομάζεται κερατοειδής και είναι 0,5 μμ σε πάχος.
  • Αποτελείται από 5 στιβάδες
  • Φυσιολογικά δεν περιέχει αγγεία
  • Έχει καμπυλότητα και είναι από τις δομές του ματιού που συμβάλλουν στην εστίαση του φωτός πάνω στον αμφιβληστροειδή

  • Είναι το χρωματιστό τμήμα του οφθαλμού
  • Στο κέντρο έχει μια οπή, την κόρη
  • Αποτελεί το όριο ανάμεσα στο πρόσθιο και στο οπίσθιο τμήμα του οφθαλμού
  • Περιεχέι μυϊκές ίνες που της επιτρέπουν να διαστέλλεται και να συστέλλεται αλλάζοντας το μέγεθος της κόρης και ταυτόχρονα την ποσότητα του φωτός που εισέρχεται στον οφθαλμό

  • Βρίσκεται πίσω από την ίριδα
  • Το σχήμα του μπορεί και μεταβάλλεται αλλάζοντας ταυτόχρονα τη διαθλαστική του ισχύ έτσι ώστε να επιτυγχάνεται πάντα η εστίαση πάνω στον αμφιβληστροειδή
  • Ουσιαστικά κρέμεται από ένα σύστημα πολύ λεπτωνινων, τη ζιννειο ζώνη
  • Μικροσκοπικοί μύες ελέγχουν την τάση αυτών των ινών και ταυτόχρονα το σχήμα του φακού

  • Εντοπίζεται στο πίσω μέρος του οφθαλμού, κοντά στην ωχρά κηλίδα
  • Είναι μέρος του κεντρικού νευρικού συστήματος και μεταδίδει πληροφορίες από το μάτι στον εγκέφαλο
  • Όταν εξετάζουμε τον οφθαλμό το πρόσθιο τμήμα του οπτικού νεύρου, που ονομάζεται οπτική θηλή, είναι ορατό

  • Είναι μια στρογγυλή περιοχή και αποτελεί την κεφαλή του οπτικού νεύρου
  • Στην περιοχή αυτή δεν υπάρχουν φωτουποδοχείς γι’ αυτό αποτελεί τυφλό σημείο
  • Μέσα από την οπτική θηλή αναδύονται τα αγγεία του αμφιβληστροειδούς

  • Είναι μια πυκνή, διάφανης, ζελατινωδής ουσία (σαν το ασπράδι του αυγού)
  • Συνδέεται στερεά σε κάποια τμήματα του αμφιβληστροειδούς (ώχρα, οπτικό νεύρο, αγγεία, περιφέρεια)
  • Με την πάροδο της ηλικίας σταδιακά συρρικνώνεται και ρευστοποιείται σχηματίζοντας εστιακές θολερότητες (“μυγάκια”)
  • Η οπίσθια αποκόλληση του υαλοειδούς είναι μια συνηθισμένη κατάσταση κατά την οποία το υαλοειδές αποκολλάται άπω τον αμφιβληστροειδή – εάν δεν προκαλέσει κάποια ρωγμή κατά την αποκόλληση του δεν χρειάζεται καμία αντιμετώπιση.

  • Είναι ο φωτοευαίσθητος χιτώνας του ματιού που επενδύει εσωτερικά τον οφθαλμό
  • Περιεχέι τους φωτουποδοχείς που μετατρέπουν το φωτεινό ερέθισμα σε νευρική διέγερση
  • Περιεχέι ένα πολύ μεγάλο αριθμό νευρώνων που συμμετέχουν στη μετάδοση της εικόνας προς τον εγκέφαλο
  • Αποτελεί προέκταση του κεντρικού νευρικού συστήματος
  • Το εσωτερικό του τμήμα βρίσκεται σε επαφή με το υαλοειδές

  • Βρίσκεται ανάμεσα στον αμφιβληστροειδή και στο σκληρό χιτώνα
  • Περιέχει ένα πλούσιο αγγειακό δίκτυο με το οποίο τρέφει και μεταφέρει οξυγόνο στις βαθύτερες στιβάδες του αμφιβληστροειδούς

  • Αποτελεί το κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς και βρίσκεται κοντά στην οπτική θηλή
  • Είναι μικρή περιοχή –περίπου 5-6μμ σε διάμετρο – αλλά
  • Είναι πολύ φωτοευαίσθητη και είναι υπεύθυνη για την λεπτομερή κεντρική όραση
    είναι πολύ σημαντική για να διακρίνουμε λεπτομέρειες και για το διάβασμα
  • Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας είναι μια σοβαρή ασθένεια που εμφανίζεται σε μεγάλη ηλικία και έχει ιδιαίτερη σημασία η έγκαιρη διάγνωση για τη θεραπεία

  • Εντοπίζεται στο κεντρικότερο τμήμα της ωχράς κηλίδας
  • Είναι ένα εντυπωμα με 1,5μμ διάμετρο
  • Είναι περιοχή χωρίς αγγεία και είναι υπεύθυνο για την πιο λεπτομερή όραση